Kenya Anayasa Mahkemesi: Anayasaya göre parlamento ayrımcılık tehdidine karşı toplumsal cinsiyet eşitliği yasasını çıkarmak zorunda

Kenya Anayasa Mahkemesi 30 Mart tarihinde parlamentoya  kadın meclis üyesini arttırması, aksi taktirde meclisin feshini kabul etmesine dair yasayı çıkarmak için 60 günlük süre verdi. Süre pazartesi (29 Mayıs) günü doluyor

Eşitliğin sağlanmasında önemli bir adım sayılan 2010 anayasasına göre erkek vekil sayısının meclisin üçte ikisini aşmaması gerekiyor.

Ne var ki mevcut erkek ağırlıklı meclis, yasanın yürürlüğe girmesini engelliyor.

Dört hak aktivisti grup parlamentoyu 8 Ağustos’taki genel seçim öncesi yasayı uygulamaya zorlamak için mahkemeye dilekçe verdi ve anayasal kriz riskine değindi.

Yüksek Mahkeme yargıcı John Mativo, parlamentonun gereken yasanın geçmesini sağlamamakla anayasanın kapsamlı ihlalinden dolayı suçlu bulunduğunu söyledi.

“Parlamentonun zorunlu yasayı çıkarması anayasal bir yükümlülüktür”

AFP’nin eline geçen yazılı kararın kopyasına  göre hakim; “Parlamentonun zorunlu yasayı çıkarması anayasal bir yükümlülüktür ve öngörülen zaman diliminde bunu yapmaması bana göre kabul edilemezdir ve bariz bir şekilde anayasal görevlerin ihlalidir”dedi.

Hakimin belirttiğine göre parlamentonun yasayı öngörülen zamanda çıkarmakta başarısız olması durumunda “Yüksek mahkemeye başvurmuş veya başvurmamış herhangi bir kişi, Yüce Divan Başkanı’na başkanın parlamentoyu feshetmesi için dilekçe verme özgürlüğüne sahip.”

Kenya’nın 2013 yılındaki son seçiminde kadınlar 349 koltuktan 68’ini alarak mecliste son zamanların en yüksek sayısına ulaşsa da ülke hala kadınları politikaya katma konusunda bölgenin çoğundan geride.

Cenevre merkezli Uluslararası Parlamento Birliği’ne göre avam kamarasında yüzde 61,3’lük kadın oranıyla Ruanda bu listenin başında; Etiopya yüzde 38, Burundi yüzde 36, Güney Sudan ise yüzde 28 ile onu takip ediyor.

Kenyalı analist Nanjala Nyabola, bu kararın kadın siyasetçileri geri düşürdüğünü çünkü böylelikle “bütün bir parlamenter”den ziyade sadece kadın sorunları ile ilgilenecek kişiler olarak görüldüklerini yazdı.

Yüksek mahkemeye dilekçe verenlerden biri olan Kenya Uluslararası İnsan Hakları Komisyonu avukatı Victor Kamau ise kararı takdir etti.

Haberi duyduktan sonra ; “Anayasa kararın uygulanmasını zorunlu kıldı, bu kararla tekrar anlaşıldı ve hatırlandı ki bu anayasa hepimizin arzu ettiği anayasa” açıklamasında bulundu.

[www.constitutionnet.org’daki 30 Mart 2017 tarihli İngilizce orjinalinden Deniz Özge Gürsu tarafından toplumsalhukuk.net için çevrilmiştir.]